İstanbul Gelişim Üniversitesi (İGÜ), Güzel Sanatlar Fakültesi (GSF), Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Eda Türkay’ın Prof. Dr. F. Neşe Kaplan ile birlikte kaleme aldığı “Netflix Orijinal Yapımı Türk Filmlerinde Kültürel Belleğin Araç Olarak Kullanımı: Âşıklar Bayramı Filmi Örneği” başlıklı makalesi, Akademik Hassasiyetler dergisinin 31. sayısında yayımlandı.
Dijital yayın platformlarının sinema kültürü, seyir alışkanlıkları ve kültürel aktarım süreçleri üzerindeki etkisine odaklanan çalışma, Netflix orijinal yapımı Türk filmlerinde kültürel belleğin anlatı içinde nasıl konumlandığını ele alıyor.
Dijital platformlar ve kültürel bellek ilişkisi ele alındı
Makalede, dijital yayın platformlarının geleneksel gösterim olanaklarına alternatif oluştururken aynı zamanda yeni içerik politikaları geliştirdiği vurgulanıyor. Çalışmada, bu platformların beyaz perdeyi ekrana, seyirciyi kullanıcıya, anlatıyı ise içeriğe dönüştürerek dijital bir seyir kültürü inşa ettiği belirtiliyor.
Netflix’in orijinal yapım stratejisi üzerinden yürütülen araştırmada, platformun yerli ve yabancı izleyici arasında kültürel aktarım alanı oluşturduğu; ülkeler bazında içerik üretirken kültürel belleği bir anlatı kaynağı olarak kullandığı değerlendiriliyor.
Âşıklar Bayramı filmi göstergebilimsel yaklaşımla incelendi
Çalışmada, Netflix kütüphanesinde yer alan orijinal yapım Türk filmi “Âşıklar Bayramı”, kültürel aktarım boyutu dikkate alınarak örneklem olarak belirlendi. Filmin anlatısındaki kültürel bellek etkisi, Juri Lotman’ın kültürel göstergebilim yaklaşımı ve Christian Metz’in sinema göstergebilimi çerçevesinde incelendi.
Araştırmada, Netflix’in orijinal yapım Türk filmlerinde yerel ve evrensel kültür ilişkisini nasıl kurduğu, kültürel belleğe ait ögelerin yerel ve küresel izleyiciye hangi anlatı stratejileriyle sunulduğu sorularına yanıt arandı.
Kültürel belleğin anlatıdaki konumu tartışıldı
Makalede, “Âşıklar Bayramı” filminde yer alan âşıklık geleneği, Alevi kültürü, müzik, ritüeller ve yerel göstergeler kültürel bellek bağlamında değerlendirildi. Çalışmada, filmdeki kültürel kodların hem yerel izleyici hem de küresel izleyici açısından farklı alımlama biçimleri oluşturduğu ifade edildi.
Araştırmanın temel bulgusu, filmin anlatısına içerik politikası kapsamında yerleştirilen kültürel akışın, kültürel belleksizleşmeye zemin hazırlayabileceği yönünde ortaya kondu. Çalışma, dijital platformlarda yerel kültürel ögelerin kullanım biçimini tartışmaya açarak sinema, dijital kültür ve kültürel bellek literatürüne katkı sunuyor.
Dr. Öğr. Üyesi Eda Türkay’ı tebrik eder, akademik çalışmalarının devamında başarılar dileriz.